Cognitieve functies

 

Bij Mediërend leren®  staat het "denkgereedschap”, de zogenaamde cognitieve functies, van het kind centraal. Voor het efficiënt gebruik van deze bouwstenen van denken, heeft Emiel van Doorn van StiBCO in Bodegraven de Omgekeerde piramide van de Cognitieve functies ontwikkeld.

 

 

Wat zijn cognitieve functies?

 

Cognitieve functies zijn de bouwstenen van ons denken. We kunnen beschikken over 22 bouwstenen, die als gereedschap dienen voor het denken. Dit gereedschap is gerangschikt in de zogenaamde omgekeerde piramide. Met als onderste bouwsteen ‘Waarnemen’. Zonder waarnemen geen denken. Samen met ‘Nauwkeurig zijn’ en ‘Niet impulsief zijn’ vormen deze drie de basis van ons denken: wanneer je de tijd neemt om nauwkeurig waar te nemen, dan heb je daar de rest van je denkproces gemak van!
Om een hogere laag in de omgekeerde piramide te kunnen bereiken, moet je minstens één bouwsteen van de laag daaronder beheersen. Maar de voorkeur gaat uit naar een beheersing van meerdere bouwstenen per laag, want op die manier staat het "denkhuis” steviger in de steigers. Je bent dan ook in staat om bouwstenen al naar gelang de situatie in te zetten. Je denkproces zal daardoor minder snel stagneren.

Cognitieve functies zijn niet aangeboren, maar zijn in aanleg aanwezig en worden ontwikkeld door een adequate interactie tijdens allerlei sociale processen thuis, op school en in de samenleving. Deze ontwikkeling vindt vooral plaats tussen 0 en 24 jaar. In de basisschoolperiode worden met name de eerste vier lagen ontwikkeld. Dit betekent overigens niet dat een 8 jarige nooit de bovenste laag van denken in zal zetten. Het kind zal mogelijk in staat zijn deze cognitieve functies in te zetten, wanneer hij door een volwassene op het spoor gezet wordt. Het kind mag dus, indien nodig, voor een betreffende hoge bouwsteen hulp verwachten.
De vijfde laag wordt in de puberleeftijd optimaal ontwikkeld. Geen wonder dat pubers het idee hebben dat ze alle tijd van de wereld hebben (‘Tijdsoriëntatie’) en dat het plannen voor een toets niet altijd lukt (‘Plannen’). Deze bouwstenen zijn nog in ontwikkeling!
De bovenste laag is tot op een leeftijd van 24 jaar in ontwikkeling. Dit betekent overigens niet dat alle bouwstenen vanaf dat moment volledig goed ontwikkeld zijn. We hebben allemaal onze hiaten in de piramide, onze voorkeuren voor een bepaalde bouwsteen.


 

Bronnen:
Basisboek Mediërend Leren – Floor van Loo en Emiel van Doorn
StiBCO.nl 
Ontwikkelingsgericht begeleiden in alledaagse situaties – Piet van Dijk en Emiel van Doorn


 

Powered by webXpress